Gebelik, son adet döneminin ilk gününden itibaren yaklaşık 280 gün (40 hafta) süren ve anne ile bebeğin fizyolojik olarak birçok değişikliğe uğradığı özel bir süreçtir. Bu süreçte hem annenin hem de bebeğin sağlığının korunması amacıyla düzenli muayeneler büyük önem taşır. Gebelik takibi, olası sağlık sorunlarının erken tespit edilmesine, önleyici tedbirlerin alınmasına ve doğumun güvenli bir şekilde gerçekleşmesine yardımcı olur.

Gebelik Takibinin Amaçları
– Anne adayında mevcut sağlık sorunlarının belirlenmesi ve gebeliğe bağlı komplikasyon risklerinin azaltılması
– Bebeğin gelişim ve sağlık durumunun erken dönemde izlenmesi
– Gebelik süresince uygun beslenme, egzersiz ve bakım önerilerinin sağlanması
– Doğum zamanının ve koşullarının güvenli şekilde planlanması

Düzenli gebelik kontrolleri, dünya genelinde anne ve bebek ölümlerinin azaltılmasında kritik bir rol oynar. Hamilelikte kontroller çok önemli olup, her gebelik takip planına özenle uyulmalıdır.

Gebelik Belirtileri
Gebeliğin erken döneminde ortaya çıkan en yaygın belirtiler şunlardır:
– Adet gecikmesi
– Meme hassasiyeti ve dolgunluğu
– Sabah bulantısı ve kusma (genellikle 3. aya kadar devam eder)
– Halsizlik, yorgunluk ve uyku ihtiyacında artış
– Vücut ısısında artış ve sıcaklık toleransında azalma
– Tat değişiklikleri ve ağızda metalik tat hissi
– İdrara çıkma sıklığında artış ve kabızlık
– Duygusal dalgalanmalar
– İlk gebeliklerde 5., sonraki gebeliklerde 4. aydan itibaren bebek hareketlerinin hissedilmesi

Gebelik Takibi ve Muayene Sıklığı
Gebelik takibi, haftalara göre planlanır:
– 0–32. hafta: Ayda bir muayene
– 32–36. hafta: İki haftada bir muayene
– 36. haftadan sonra: Haftada bir muayene

Her muayenede kilo ve tansiyon ölçümü, risk durumuna göre ek testler yapılır.

İlk Muayene
İlk muayenede anne adayının tıbbi geçmişi, önceki gebelik bilgileri, ailedeki kalıtsal hastalıklar ve mevcut kronik rahatsızlıklar değerlendirilir. Kan grubu, tam kan sayımı, idrar testleri, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri ile gerekli taramalar yapılır.

Gebelik Takibinde Ultrason ve Testler
– Ultrasonografi: Gebeliğin doğrulanması, bebeğin gelişimi ve anomalilerin takibi için kullanılır.
– Serbest DNA ,İkili ve dörtlü tarama testleri: Genetik riskleri değerlendirmek için anne kanından yapılan testlerdir.
– Amniosentez: Gerektiğinde, bebeğin sıvısından alınan örneklerle kromozom sayımı ve genetik değerlendirme yapılır.

Haftalara Göre Gebelik Takibi

| Hafta | Bebeğin ve Annenin Durumu | Önerilen Kontroller / Testler |
|——-|————————–|——————————-|
| 5–6   | Gebelik kesesi ve embriyo gözlemlenir, kalp atışı başlar | İlk ultrason, temel kan ve idrar testleri |
| 7–12  | Bebeğin kolları, bacakları ve başı belirginleşir; ilk üç ayda kilo alımı başlar | Ense kalınlığı ölçümü, ikili tarama testi ve serbest fetal DNA testi |
| 13–16 | Gebeliğin 2. üç ayı; ciltte renk değişiklikleri başlar, karın belirginleşir | dörtlü tarama testi, rutin muayene |
| 17–24 | Bebeğin hareketleri hissedilmeye başlar, cilt değişiklikleri devam eder | Detaylı ultrason, glukoz tolerans testi, rutin muayene |
| 25–32 | Bebeğin organları ve sistemi olgunlaşır, anne kilo artışı devam eder | NST, ultrason, kan ve idrar testleri |
| 33–36 | Bebeğin doğuma hazırlanması; anne sık idrara çıkabilir, uykuda zorluklar yaşanabilir | Haftalık muayene, doğum planlaması |
| 37–40 | Bebeğin doğum ağırlığı ve boyu tamamlanır; doğum beklenir | Haftalık muayene, doğum öncesi kontroller, NST ve USG |

Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalıdır?
– Yoğun vajinal akıntı veya yanma
– Ateş veya karın ağrısı
– Vajinal kanama
– Bebek hareketlerinde azalma
– Suyun gelmesi
– Yalancı veya düzenli doğum kasılmaları
– Şiddetli ödem, baş ağrısı veya mide bulantısı